«عزت نفس» احساس ارزشمندی شخص نسبت به خود است. حفظ عزت نفس و پرهیز از تذلیل نفس که در دانش تعلیم و تربیت و اخلاق، بحثی مهم و اثرگذار به شمار می رود، در دانش فقه نیز مورد توجه قرار گرفته و زیر بنای احکام فراوانی واقع شده و ردپای آشکاری در فتاوای فقهی یافته است و این در حالی است که بحث از عزت نفس به صورت مستقل و منسجم در کتب فقهی معنون نشده است. نویسنده در این پژوهش بنیادی، با روش توصیفی کتابخانه ای، از میان متون فقهی پنج دلیل مرتبط به بحث را اصطیاد کرده و به بررسی دلالی آن پرداخته است. برخی از این ادله از قبیل دو قاعده نفی حرج و ضرر به عنوان ثانوی، منجر به صدور احکام مرتبط با عزت نفس می شوند؛ و بعضی نیز مانند ادله حرمت اذلال نفس و ذلت پذیری بیانگر حکم اولیه اند؛ . بدین ترتیب باید اذعان کرد گستره و تنوع احکام مرتبط با عزت نفس، بیانگر نقش پررنگ و تأثیرگذار عزت نفس در احکام فقهی است. و می تواند در صدور احکام فقهی بیش از این به عنوان یک متغیر، در نظر گرفته شود.

با افزایش چشمگیر سطح امید به زندگی، شادکامی تبدیل به یک موضوع بسیار مهم برای افرادی شده است که طول عمر بیشتری دارند. فرایند سالمندی کاستی هایی به همراه دارد که بهزیستی زندگی این افراد را به چالش کشیده است. بنابراین این پژوهش با هدف تعیین رابطه ی بین عزت نفس و شادکامی در سالمندان شهر همدان انجام شد. روش پژوهش، توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری شامل کلیه ی سالمندان ساکن شهر همدانو حجم نمونه شامل 250 نفر از آنها می شد که به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. داده های پژوهش به وسیله ی دو پرسشنامه ی عزت نفس کوپر اسمیت و افسردگی - شادکامی مک گریل و جوزف جمع آوری شد و برای تجزیه و تحلیل داده ها از روش های آماری ضریب همبستگی و تحلیل رگرسیون چندگانه استفاده شد. نتایج نشان داد که بین عزت نفس و شادکامی در سالمندان رابطه ی مثبت معناداری وجود دارد (P<0.01). در نهایت، نتایج تحلیل رگرسیون گام به گامنشان داد که بر اساس عزت نفس می توان 42 درصد از شادکامی سالمندان را پیش بینی نمود. بنابراین، با بهبود شاخصه های عزت نفس سالمندان، می توان شادکامی آنان را ارتقاء بخشید.